Yenidoğan bir bebeği kucağınıza aldığınızda, çevreden (özellikle büyüklerden) sıkça şu cümleyi duyarsınız, "Bu çocuk susadı, dili damağı kurudu, biraz su verelim."
Peki, geleneksel yaklaşımlar mı doğru, yoksa modern tıp mı? Yenidoğan bebeklere su verilir mi?
Bebeğinizin böbrek gelişiminden beslenme dengesine kadar hayati önem taşıyan bu konuyu, 2026 güncel pediatri kılavuzlarına göre detaylandırdık. İşte bebeğinizin su ihtiyacı hakkında bilmeniz gereken her şey.
Yenidoğan Bebeklere İlk Ne Zaman Su Verilmeli?
Uzmanların ve Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) ortak görüşü nettir: Bebeklere ilk 6 ay boyunca, çok sıcak havalarda bile su verilmemelidir.
Yenidoğan bebeklerin su ihtiyacı, ilk 6 ay boyunca tamamen anne sütü veya (yokluğunda) formül mama ile karşılanır.
Bu dönemde bebeğin midesi oldukça küçüktür ve bu kapasitenin besleyici değeri olmayan suyla doldurulması, bebeğin alması gereken vitamin ve minerallerden mahrum kalmasına yol açar.
Anne Sütü Su İhtiyacını Karşılar mı?
Evet, fazlasıyla karşılar. Anne sütünün %88'i sudur. Hatta emzirmenin başında gelen süt (ön süt) daha suluyken, emzirmenin sonuna doğru gelen süt daha yağlıdır.
Bu mucizevi denge, bebeğin hem susuzluğunu giderir hem de doymasını sağlar.
Dolayısıyla bebeğiniz sadece anne sütü alıyorsa, çöl sıcağında bile olsa ek suya ihtiyacı yoktur, sadece daha sık emzirmeniz yeterlidir.
İlk 6 Ay Neden Su Verilmemeli? (Su Zehirlenmesi Riski)
Pek çok ebeveyn "Bir çay kaşığı sudan ne olur ki?" diye düşünebilir. Ancak ilk 6 ayda verilen su, bebek için masum olmayabilir. İşte nedenleri:
- Su Zehirlenmesi (Hiponatremi): Bebeklerin böbrekleri henüz yetişkinler gibi çalışmaz. Fazla su verildiğinde böbrekler bunu süzemez ve kandaki sodyum seviyesi tehlikeli derecede düşer. Bu durum, nöbet geçirmeye kadar varabilen "su zehirlenmesine" yol açabilir.
- Yetersiz Beslenme (Malnütrisyon): Su, midede yer kaplayarak "yalancı tokluk" hissi yaratır. Midesi suyla dolan bebek, anne sütünü veya mamayı reddeder. Bu da gelişim geriliğine ve kilo kaybına neden olabilir.
- Enfeksiyon Riski: Özellikle suyun kaynağının tam hijyenik olmadığı durumlarda, bebeğin bağışıklık sistemi henüz gelişmediği için ishal ve bağırsak enfeksiyonu riski artar.
Mama (Formül Süt) İle Beslenen Bebeklere Su Verilir mi?
Bu, en sık karıştırılan konulardan biridir. Formül mamalar zaten su ile hazırlanır. Ancak mama kutusunun üzerindeki ölçeklere sadık kalmak hayati önem taşır.
- Mamayı hazırlarken gereğinden fazla su katmak (mamayı seyreltmek), bebeğin yetersiz beslenmesine neden olur.
- Mamayı hazırladıktan sonra üzerine ekstra su içirmeye gerek yoktur. Formül mamalar, bebeğin sıvı ihtiyacını karşılayacak şekilde formüle edilmiştir.
6 Aydan Sonra Su Tüketimi Nasıl Olmalı?
Bebeklerde su tüketimi, ek gıdaya geçiş (tamamlayıcı beslenme) ile birlikte, yani 6. aydan itibaren başlamalıdır.
Katı gıdalarla tanışan bebeğin sıvı ihtiyacı artar ve kabızlık riskini önlemek için su takviyesi şart hale gelir.
Bebekler Günde Ne Kadar Su İçmeli?
Su miktarı, bebeğin yediği gıdalara, hareketliliğine ve mevsime göre değişir ancak ortalama değerler şöyledir:
- 6-12 Ay Arası: Ana öğün anne sütü/mama olmaya devam ettiği için su sadece "alıştırma" amaçlıdır. Yemeklerden sonra birkaç yudum veya günde toplam 30-100 ml (yarım çay bardağı) yeterlidir.
- 1 Yaş Sonrası: Bebek artık daha aktif olduğu ve sofra yemeklerine geçtiği için günde ortalama 700-800 ml sıvı tüketimi hedeflenmelidir (buna çorba, meyve suyu vb. dahildir).
Bebeklere Hangi Su Verilmeli?
Bebeğinize vereceğiniz suyun kalitesi, en az miktarı kadar önemlidir. Musluk suyu (şebeke suyu) parazit ve ağır metal riski taşıdığı için önerilmez.
- Kaynatılmış ve Ilıtılmış Su: Hazır su bile olsa, ilk 1 yaşta bebeğe verilecek suyun en az 5-10 dakika kaynatılıp oda sıcaklığına getirilmesi en güvenli yöntemdir.
- pH Değeri: Bebekler için tercih edilen suyun pH değerinin 7.5 - 8.5 aralığında (alkaliye yakın) olması sindirimi kolaylaştırır.
- Sodyum Oranı: Düşük sodyumlu sular, bebeğin böbrek yükünü artırmamak için tercih edilmelidir.
Bebeğin Susuz Kaldığı (Dehidrasyon) Nasıl Anlaşılır?
Özellikle yaz aylarında veya ishal/kusma durumlarında ebeveynler endişelenebilir. Bebeğinizin yeterli sıvı alıp almadığını şu işaretlerden anlayabilirsiniz:
- Günde 4-5 kereden az bez ıslatıyorsa,
- İdrar rengi koyu sarı ve kokuluysa,
- Bıngıldakta çökme varsa,
- Ağlarken gözyaşı gelmiyorsa ve dudakları kurumuşsa,
Mutlaka doktorunuza danışmalısınız. Bu durumlarda doktorunuz sıvı takviyesi (rehidratasyon) önerebilir.
Özetle, ilk 6 ay bebeğinizin en iyi içeceği anne sütüdür. Su vermek için acele etmeyin. 6. aydan itibaren ise şık bir alıştırma bardağı (suluku) ile bebeğinizi suyla tanıştırabilir, bu sağlıklı alışkanlığı kazanmasını sağlayabilirsiniz.
